დაახლოებით ოცდახუთი კილომეტრი უმეტესად რბილი ტრასა 1700-დან 2700 მეტრამდე, ფიჭვნარში გაჭრილი, ნამდვილი დაბით ძირში და საუკუნოვანი ვიწროლიანდაგიანი მატარებლით.
ტრასებიდაახლოებით 25-30 კმ, ცალკეულ ზონებში, ძირითადად ლურჯი და წითელი, დიდწილად ტყეში.სიმაღლედაბა დაახლოებით 1700 მ, დიდველის ზედა წერტილი — დაახლოებით 2700 მ.სეზონიდეკემბრის ბოლოდან აპრილის დასაწყისამდე; საიმედო — შუა იანვრიდან მარტის დასაწყისამდე.აბონემენტიდღეში დაახლოებით 50-70 ლარი (2025), მრავალდღიანზე უფრო იაფი.სკოლაჯგუფური გაკვეთილი 60-100 ლარიდან; ქართული და რუსული, ინგლისური სხვადასხვაგვარად.როგორ მივიდეთთბილისიდან ბორჯომამდე მარშრუტკით ან მატარებლით, შემდეგ ტაქსით ან ვიწროლიანდაგიანით.
გარემოტყის კურორტი, არა ალპური ციხებაკურიანი თრიალეთის ქედზეა, მთავარი კავკასიონის სამხრეთით, ბორჯომის ზემოთ. აქ მომრგვალებული პლატო და ფიჭვნარია და არა კლდე: ამიტომაა სრიალი რბილი, ქარი იშვიათად ხურავს მთას და ძირში ნამდვილი დაბაა და არა სასტუმროების ზოლი გზის გასწვრივ.
17000.017451.318002.518843.819685.020005.5
01
რა არის ბაკურიანი სინამდვილეში
ბაკურიანი ის მთაა, სადაც ქართველები სრიალს სწავლობენ. თრიალეთის ქედზე, ბორჯომის ზემოთ: დაბა დაახლოებით 1700 მეტრზე, დიდველის მწვერვალი — 2700-მდე. ტრასების ჯამი ოცდახუთი–ოცდაათი კილომეტრია, დაუკავშირებელ ზონებად. ეს ცოტაა. სამაგიეროდ აქ ისაა, რაც გუდაურს აკლია: ნამდვილად რბილი ფერდობები დამწყებთათვის.
თითქმის ყველაფერი ტყეშია. ტრასები ფიჭვნარშია გაჭრილი: ქარი მთას იშვიათად ხურავს, თოვლი ჩრდილში უკეთ ინახება და ნაცრისფერ დღესაც ხედავ, სად მიდიხარ. დაქანება მომრგვალებულია, ტრასები ფართო.
მეორე განსხვავება ძირშია. ბაკურიანი საბაგიროებზე ადრე გაჩნდა — საბჭოთა ზამთრის კურორტი, რომელიც არ დაცარიელდა: საცხობები, ინვენტარის გაქირავება, სასტუმროები და პატარა სადგური. სადილამდე ფეხით მიდიხარ.
ზღვარიც პირდაპირ ითქვას: ძლიერი მოთხილამურე ბაკურიანს ორ დღეში ამოწურავს. ტრასები მოკლეა, ციცაბო მონაკვეთი ცოტა, საბაგიროდან ტრასის გარეთ — თითქმის არაფერი. თუ ჯგუფში ბავშვია ან დამწყები, ბაკურიანი აშკარად უკეთესი კვირაა.
ქართული მთები ზამთარში. ბაკურიანი უფრო დაბალია და ტყეშია, თრიალეთის ქედზე.
02
ზონები: დიდველი, კოხტა და დაბა
კურორტი ერთი მთა არ არის — რამდენიმე ცალკეული ნაწილია და საბაგირო მათ არ აკავშირებს. ყოველი დილის პირველი გადაწყვეტილება ისაა, სად გაატარო დღე.
დიდველი მთავარია, კოხტაზე კი ადგილობრივები ლაპარაკობენ. დაბის საბაგიროები სასწავლებლად არსებობს.
დიდველიმთავარი ზონა: საბაგირო 2700 მეტრამდე, ყველაზე გრძელი დაშვებები და ერთადერთი წითელი ტრასები. ყველაზე ხალხმრავალიც.კოხტა და მიტარბიცალკე მთა სავარძლებით და ტყის ტრასებით, დიდველზე მშვიდი და ხშირად უკეთესი თოვლით. ადგილობრივების არჩევანი.დაბის ფერდობებიმოკლე ბუქსირები და რბილი დაქანება სასტუმროებთან ახლოს. აქ იწყება გაკვეთილები.ზონებს შორისსაბაგირო კავშირი არ არსებობს. ტაქსი დიდველსა და კოხტას შორის 10-20 ლარია (2025), ათი წუთი.სრიალი ბრტყელზეტრასები პლატოზე და ტყეში; ინვენტარი დაბაში ქირავდება.ღამის სრიალიზოგი ტრასა საღამოობით განათებულია. ჩათვალეთ ბონუსად და ადგილზე იკითხეთ.
03
საბაგიროები, აბონემენტები და რიგები
აბონემენტი თითოეული ზონის ძირში იყიდება, დღიური დაახლოებით 50-70 ლარია (2025), მრავალდღიანი — უფრო იაფი, ბავშვებს ფასდაკლება. ბარათს მთავარ სალაროებში იღებენ, მთაზე — თითქმის არსად.
რიგები ნამდვილი პრობლემაა. 31 დეკემბრიდან 7 იანვრამდე და კარგი თოვლის ნებისმიერ შაბათს დიდველის ქვედა საბაგირო დილის ნახევარ საათს ითხოვს, სასწავლო ფერდობზე კი ხალხმრავლობა თავად ხდება საფრთხე.
გამოსავალი ძველია: ისრიალეთ სამუშაო დღეებში. თუ არ გამოდის, იყავით პირველ კაბინაზე, სადილი გააგრძელეთ 11-დან 13 საათამდე და შაბათი კოხტას დაუთმეთ — ის ხალხს ბევრად უკეთ იტევს.
დახურვები ხდება: ქარი ზედა მონაკვეთზე, ტექნიკური ხარვეზი ძველ სავარძლებზე. დიდხანს არ გრძელდება, მაგრამ წინასწარ არავინ აფრთხილებს.
ქართული მთის საბაგირო ზამთარში; ბაკურიანში ისინი მოკლეა და ტყეში მიდის.
04
სათხილამურო სკოლა და ინვენტარი
სკოლა მთავარი მიზეზია, რომ აქ ჩამოხვიდეთ. ბაკურიანმა ქვეყანას სამი თაობა ასწავლა და დამწყებთა ფერდობები ნამდვილია: გრძელი, ფართო და რბილი.
მწვრთნელის მოძებნა ადგილზე მარტივია — გარდა საახალწლო კვირისა. ის წინასწარ დაჯავშნეთ და ენაც დააზუსტეთ.
ჯგუფური გაკვეთილიდაახლოებით 60-100 ლარი (2025) ორ საათში; ბავშვების ჯგუფი ოდნავ იაფი.ინდივიდუალურიდაახლოებით 120-200 ლარი ნახევარ დღეზე. მოშიშ მოზრდილს მარტო უფრო სწრაფად ესწავლება.ენებიქართული და რუსული, ინგლისური ნაწილობრივ. იკითხეთ გადახდამდე, არა შემდეგ.გაქირავებათხილამურები ან სნოუბორდი 30-50 ლარი დღეში, ფეხსაცმლით. კარგი მაღაზია ძვირია და ღირს.ჩაფხუტიიაფია და ხალხმრავალ ფერდობზე აუცილებელი. დღესასწაულებზე იწურება.ბავშვებისკოლები იღებენ დაახლოებით ოთხი წლიდან. ამ ასაკში ნახევარი დღე სჯობს მთელს.
05
როდის ჩავიდეთ და რას აკეთებს თოვლი
სეზონი დეკემბრის ბოლოდან აპრილის დასაწყისამდე გრძელდება, საიმედო ბირთვი კი შუა იანვრიდან მარტის დასაწყისამდეა. დეკემბერი ლატარიაა: კურორტი იმას ხსნის, რაც შეუძლია.
მარტი სასიამოვნო თვეა, თუ თოვლი ძლებს — თბილი დილა, ლურჯი ცა, რბილი ტრასები და ხალხის გარეშე. და სწორედ მარტში აცრუებს ხოლმე ძირი იმედს.
თარიღები, რომლებიც უნდა იცოდეთ: 31 დეკემბრიდან 7 იანვრამდე. დაბა ივსება, ფასები ორმაგდება, საბაგიროებთან რიგია. ზოგი სწორედ ამისთვის ჩამოდის, მაგრამ შემთხვევით ვერავინ უნდა მოხვდეს.
დეკემბრის ბოლოგახსნა და რისკი. კარგი წელი შესანიშნავია, ცუდში ბალახი მოჩანს.შუა იან – მარტის დასაწყ.საიმედო ფანჯარა: ყველაზე ცივი ჰაერი, ყველაზე მეტი თოვლი, ორივე ზონა მუშაობს.მარტიმზე, რბილი თოვლი და სივრცე, ოღონდ ძირი შეიძლება შიშველი იყოს. ისრიალეთ ზემოთ, ჩამოდით საბაგიროთი.აპრილიპრაქტიკულად დასრულებულია. ძლიერ წელს ზედა ნაწილი შეიძლება მუშაობდეს — მაგრამ ამაზე მოგზაურობა არ დაგეგმოთ.საახალწლო კვირა31 დეკ – 7 იან: სავსე დაბა, ორმაგი ფასები, რიგები. დაჯავშნეთ თვეებით ადრე ან აირჩიეთ სხვა კვირა.შაბათ-კვირათბილისი შაბათს ჩამოდის და კვირას ბრუნდება. სამუშაო დღეები სხვა კურორტია.
თოვლი ერთი საფეხურით ქვემოთბაკურიანი გუდაურზე დაბალი და უფრო სამხრეთითაა და თოვლის სტატისტიკაც ამას აჩვენებს. დიდველის ზედა ტრასები ჩვეულებრივ ძლებს, მაგრამ მთის ძირი მარტის შუიდან სწრაფად თხელდება და დაბამდე ბოლო მონაკვეთი შუადღისთვის ლაფად იქცევა ან საერთოდ ქრება. მარტის პირველი კვირის შემდეგ დაჯავშნამდე ნახეთ ახალი ინფორმაცია.
06
როგორ მივიდეთ, პატარა მატარებლის ჩათვლით
ბაკურიანი თბილისიდან სამნახევარი საათია ჩვეულებრივ პირობებში, ორ მონაკვეთად: ჯერ ბორჯომამდე, მერე ბოლო ოცდაათამდე კილომეტრი პლატოზე.
მეორე მონაკვეთი საინტერესოა: მისი ერთი ვარიანტი საუკუნეზე ძველი ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზაა, რომელიც დღემდე დადის.
თბილისი – ბორჯომი (მარშრუტკა)დიდუბიდან დღის განმავლობაში, დაახლოებით სამი საათი და 10-20 ლარი (2025).თბილისი – ბორჯომი (მატარებელი)დღის რეისი ცენტრალური სადგურიდან. გზაზე ნელი, გაცილებით კომფორტული და იაფი.ვიწროლიანდაგიანიბორჯომიდან ბაკურიანამდე ძველი ხაზით: ოცდაჩვიდმეტი კილომეტრი ორნახევარ საათში, რამდენიმე ლარი, დღეში ერთი-ორი რეისი. წაღვერთან ფოლადის ვიადუკს კვეთს.ტაქსი ბორჯომიდანდაახლოებით 40-60 ლარი და ოცდაათი-ორმოცდახუთი წუთი. ვარიანტი, როცა მატარებლის განრიგი არ გამოგადგებათ.მანქანითგზა ასფალტისაა და რეგულარულად იწმინდება, მაგრამ ადის და იყინება. ზამთრის საბურავები სავალდებულოა.ძლიერ თოვლშივიწროლიანდაგიანი ხანდახან ჩერდება, გზა კი ნელდება. მგზავრობის დღეს დრო დაიტოვეთ.
07
ბაკურიანი თუ გუდაური
ორივე კურორტს მეტოქეებად წარმოადგენენ, სინამდვილეში კი ისინი სხვადასხვა პროდუქტია. გუდაური მაღალია, უტყეო და ღია: მეტი თოვლი, გრძელი დაშვებები და ტრასის გარეთ სივრცე. ამასთან ის სასტუმროების ზოლია სამხედრო გზაზე, ჯვრის უღელტეხილის ქვეშ, დაბის გარეშე.
ბაკურიანი თითქმის ყველაფერში საპირისპიროა: დაბალი და ტყიანი, რბილი, თოვლით ნაკლებად საიმედო, სამაგიეროდ ნამდვილი დაბით და მატარებლით. მას ოჯახები და დამწყებები ირჩევენ.
პრაქტიკული ტესტი თქვენი კომპანიაა. ერთი გამოცდილი მოთხილამურე დამწყებთა შორის ბაკურიანში მესამე დღეს მოიწყენს; ერთი მოშიში დამწყები გუდაურში კვირას ერთ ფერდობზე გაატარებს. შერეული ჯგუფისთვის კვირის გაყოფა ჯობია კომპრომისს.
თუ მხოლოდ თოვლით ირჩევთ — აირჩიეთ გუდაური და დანარჩენიც მიიღეთ.
გუდაურის მაღალი, ღია თოვლი — შედარება, რომელშიც ბაკურიანი სიღრმით ვერ იგებს.
08
რა ჯდება ერთი დღე
ბაკურიანი ევროპულ საზომში იაფია და ანგარიში წინასწარ კეთდება. ქვემოთ მოცემულია ერთ ზრდასრულზე, სეზონზე; ახალი წელი ყველა ციფრს ზრდის.
აბონემენტიდღეში დაახლოებით 50-70 ლარი (2025). მრავალდღიანი დღიურ ფასს ამცირებს.ინვენტარიდღეში 30-50 ლარი ფეხსაცმლით. ყველაზე იაფი მაღაზია არაფერს მოგცემთ.გაკვეთილი60-100 ლარი ჯგუფში ორ საათზე; 120-200 ინდივიდუალურ ნახევარ დღეზე.სადილი მთაზე25-40 ლარი: სუპი, ხინკალი, ჩაი. დაბაში ორჯერ იაფი.ღამისთევაორადგილიანი ოთახი დაახლოებით 120 ლარიდან, სასტუმროები მეტი. ახალ წელს ორმაგი.დღე სულ150-250 ლარი ერთ ზრდასრულზე ინვენტარით, აბონემენტითა და კვებით; საკუთარი აღჭურვილობით ნაკლები.
09
დაბა ძირში
დაბა ჩამოსვლის ნახევარი მიზეზია და საკუთარი წვრილმანი ხახუნიც აქვს.
ყველაზე თვალშისაცემი მარხილებია. ეს ნამდვილი ტრადიციაცაა და ბიზნესიც: მეეტლეები მთავარ ქუჩაზე დაჟინებით მუშაობენ.
მარხილებიშეთანხმდით ფასსა და მარშრუტზე ჩაჯდომამდე — მოკლე წრე დაახლოებით 20-50 ლარი (2025). თავაზიანი, მტკიცე უარი ნორმალურად აღიქმება.სად ვჭამოთხინკალი, ლობიო ქოთანში, მწვადი. დაბის ადგილები ნაღდზეა, იაფი და კარგი; კურორტის რესტორნები — არც ერთი, არც მეორე.ახალი წელიდაბა სავსეა: ოთახები თვეებით ადრე ქრება, ფასები ორმაგდება, ქუჩა გვიანობამდე ხმაურობს.დღე თოვლის გარეშებორჯომი ორმოც წუთშია: მინერალური წყლის პარკი, ტყის ბილიკები და მატარებელი უკან, თუ დროს მოარგებთ.კვირათბილისისკენ ყველა ორი საათიდან მიდის. გადით ადრე ან იახლოვეთ ბორჯომში ვახშამი.ნაღდი ფულიბანკომატები დაბაშია და დღესასწაულებზე იცლება. ლარი თან წაიღეთ.
10
ხუთი შეცდომა
სამი ჩვენ თვითონ დავუშვით, პირველი კი ყველაზე ძვირია.
ახალ წელს შემთხვევითორმაგი ფასები, ნახევარსაათიანი რიგები, სავსე დაბა. შეამოწმეთ თარიღები: შუა იანვარი სულ სხვა დასვენებაა.გვიანი სეზონი ბრმადმარტის პირველი კვირის შემდეგ ძირი შეიძლება შიშველი იყოს. ნახეთ ახალი ფოტო ან ინფორმაცია.გუდაურის მოლოდინიბაკურიანი დაბალი, პატარა და რბილია. ძლიერი მოთხილამურე ამას ორ დღეში იგებს.მხოლოდ დიდველიკოხტა უფრო მშვიდია, ხშირად უკეთესი და ტაქსით ათ წუთში. კვირის გაყოფა თითქმის არაფერი ჯდება.ჯერ მარხილი, მერე ფასიფასი და მარშრუტი ტროტუარზე შეათანხმეთ. ორი წინადადებაა და უარეს საუბარს გადაგარჩენთ.
11
კითხვები, რომლებიც ყოველთვის ისმის
ექვსი ყოველ ზამთარს გვხვდება და არცერთს გრძელი პასუხი არ სჭირდება.
კარგია დამწყებთათვის?საქართველოში სასწავლებლად საუკეთესო ადგილია: ფართო, რბილი, ტყიანი ფერდობები, სამი თაობის გამოცდილების სკოლა და დაბის საბაგირო, რომელსაც პირველივე დილას გამოიყენებთ.ეყოფა კარგ მოთხილამურეს?ორი დღე — დიახ. შემდეგ მოკლე ტრასები და ტრასის გარეთ სივრცის ნაკლებობა იჩენს თავს. ძლიერებმა გუდაურს შეუთავსონ ან პირდაპირ იქ წავიდნენ.რა ჯდება დღე?სეზონზე დაახლოებით 150-250 ლარი ერთ ზრდასრულზე (2025) აბონემენტით, ინვენტარით და მთაზე სადილით; საკუთარი აღჭურვილობით ნაკლები.მანქანის გარეშე შესაძლებელია?მარტივად. მარშრუტკა ან მატარებელი თბილისიდან ბორჯომამდე, შემდეგ ვიწროლიანდაგიანი ან ტაქსი ბოლო ოცდაჩვიდმეტ კილომეტრზე.ღირს პატარა მატარებელი?დიახ, ერთხელ და ერთი მიმართულებით. ორნახევარ საათს ხარჯავს იმაზე, რასაც ტაქსი ორმოც წუთში აკეთებს, წაღვერთან ვიადუკს კვეთს და ქართული ზამთრის ერთი სასიამოვნო საათია.როდის ჩავიდეთ?შუა იანვრიდან მარტის დასაწყისამდე თოვლისთვის; მარტი მზისა და სივრცისთვის, თუ თხელი ძირის რისკს იღებთ; და ნებისმიერი კვირა, გარდა 31 დეკემბერი – 7 იანვრისა.
მოკლედისწავლეთ აქ, მერე ავიდეთ მაღლაბაკურიანი საქართველოს ყველაზე დიდი მთა არ არის და არც აპირებს. ის დამწყებთა ფერდობების, დაბისა და მატარებლის მთაა — უმეტესი კომპანიისთვის სწორედ ეს ჯობია.ყველაფერი, რა ვნახოთსაქართველო ზამთარში